Disa nga muzikantët në këtë listë dëgjimi, përfshirë Guillermina Ramirez Cova, Carmella Lilia Vera, Pedro Eustache, Ismael Querales, Ana Carmela dhe Gabriel Chakarji, na rrëfejnë udhën në këtë udhëtim muzikor të kulturës së Venezuelës. Më poshtë ndajmë disa fjalë për publikun e Lumbardhit nga Ana Carmela Ramirez:

“Kjo është një përmbledhje e muzikës nga Venezuela, e bërë nga njerëzit venezuelianë duke nderuar kulturën dhe traditat që i përkasin këtij vendi të vogël, por të pasur në Amerikën e Jugut. Do të përjetoni instrumente të ndryshme si Cuatro e Venezuelës, dhe Bandola Llanera. Do ta shijoni bukurinë e kulturës afro-venezueliane dhe popullin tonë autokton në Amazonë. Ky është një udhëtim i shkurtër, nga e kaluara në të tashmen e Venezuelës dhe pak dritë tingullore mbi atë se si muzikantët evoluojnë dhe sjellin ide të reja në folklorin tonë. ”

Lista fillon me inçizime të kantatorëve si Toma Bebić, Arsen Dedić, Damir Urban, dhe vazhdon me Mance, një kantautore nga Zagrebi e cila ka qenë frymëzuese për artistët e radhës të përfshirë në listë si Seine, Katanec, Mary May, JR August, Lovely Quinces, Irena Zilic dhe Pi. Lista 90 minutëshe përfundon me dy komponime origjinale “Kapital” dhe “Jesen” nga Sara Renar, e cila po ashtu ndau një përshkrim për lexuesit e BLLOGU-t:

“Përshëndetje! Unë quhem Sara Renar, jam këngëtare dhe kompozitore nga Zagrebi i Kroacisë. Kroacia ka një traditë vërtetë të gjatë të këngëtarëve dhe autorëve të këngëve, veçanërisht për një vend kaq të vogël, dhe kështu kjo listë dëgjimi do ta shqyrtojë atë. Nga këngëtarët dhe tekstshkruesit më klasikë nga shekulli 20, drejtë artistëve të rinjë me potencial emocionues të ditëve moderne, shpresoj se do ta shijoni këtë listë të dëgjimit!”

“Kjo playlistë është kryesisht e frymëzuar me nostalgji. Rritja në Trinidad & Tobago në vitet 1980 në një familje indo-karaibiane, me një baba që ishte një vokalist klasik, më dha një shumëllojshmëri të konteksteve për të përjetuar muzikë të lindur jashtë kontinentit të Azisë Jugore. Nga stacionet lokale radiotelevizive në Bollywood, deri tek filmat Bollywoodianë të të dielave, dëgjoja aplikimin e muzikës klasike me bazë raga, në ndërveprim me aranzhimet e muzikës orkestrale dhe këngëtarët në prapavijë, interpretimin indian të tingujve pop që po e përshkonin globin, fankun, etj. Disa nga këto këngë të vjetra të Bollywoodit janë përfaqësuar në këtë listë së bashku me disa pjesë klasike ikonike. 

Raag është një koncept melodik në shkallë që “ngjyros mendjen”, i vendosur në talas të cikleve ritmike, te cilat se bashku janë universale në muzikën klasike të Azisë Jugore. Çdo performancë e riinterpreton këtë identitet të lashtë dhe të ri në të njëjtën kohë, përmes improvizimit. Një shtresë tjetër e kryqëzimit është hulumtuar në këtë listë të dëgjimit përmes pikave të takimit të bashkëpunimeve ndër-zhanrore dhe ndër-tradicionale si ai mes Ry Cooder / Vishwa Mohan Bhatt, Shakti, Ravi Shankar / Philip Glass dhe John Mayer / Joe Harriot, ku muzika  klasike indiane hasë në sisteme dhe zakone improvizuese të xhazit dhe klasikës perëndimore. Përfundimisht, kjo listë përmbanë bërthamën e asaj që lindi muzikanten në mua, rryma nga botë të ndryshme që m’a mësuan raagan, këngët të cilat unë i këndoja dhe me të cilat kërceja në fëmijëri, bisedat muzikore të cilat i përgjoja, në mënyrë që të mësoja gjuhën e tingullit.”

Gjatë këtij udhëtimi muzikor do të njoftohemi me kompozimet e traditës mugham, një formë komplekse e artit azer, që gërsheton poezinë klasike me improvizimin, si dhe instrumentet e ndryshme tradicionale. Duke filluar me tingujt e shekullit 19, gradualisht do të bëhemi pjesë e skenës bashkëkohore që eksperimenton përmes jazzit dhe rrymave të reja. Për ta shoqëruar listën, Etibar Asadli ndau edhe këtë përshkrim mbi temën e përzgjedhur:

“Në këtë playlistë kam mbledhur pjesë nga shumë epoka të ndryshme, që nga periudha klasike. Do të fillojmë nga fundi i shekullit XIX deri në fund të shekullit të XX-të dhe do të dëgjoni muzikë edhe nga e muzikantët sotëm. Gjithashtu do të keni mundësi t’i dëgjoni instrumentet muzikore kombëtarë të Azerbajxhanit, siç janë Tar, Kamancha, Balaban, Oud, Tutek, Zurna, ndër të tjera. Kam përfshirë traditën e njohur mugham të Azerbajxhanit, si nga perspektiva e brezit të vjetër, ashtu edhe nga ai i muzikantëve bashkëkohorë. Më e rëndësishmja, do të ketë mjaftë bashkime, siç janë ai me xhazin dhe muzikën elektronike moderne. Ekzistojnë dhe disa eksperimente nga muzika ime, veçanërisht në stilin mugham. Dhe sigurisht, ju mund t’i dëgjoni interpretimet e muzikantëve më të njohur të Azerbajxhanit. Shpresoj që të gjithë ta shijojnë këtë përvojë. I ftoj të gjithë ta zbulojnë këtë muzikë të bukur përmes kësaj playliste. Ju faleminderit të gjithëve dhe mirë mbetshi!”

Improvizimi nga Perspektiva e Afrikës Perëndimore

Playlista e parë te BLLOGU në kuadër të ‘Ditari i Dëgjimit’ vjen nga basistja sudaneze Islam Elbeiti, me fokus në temën “Improvizimi nga Perspektiva e Afrikes perëndimore” ku eksplorohen tingujt dhe ritmet e instrumentit Kora. Për ta shoqëruar listën muzikore, Elbeiti ka pregatitur edhe një përshkrim të shkurtër mbi temën e përzgjedhur:

“Improvizimi ka qenë gjithnjë i pranishëm në kulturën Afrikane. Ai ndodh në mënyra dhe forma të ndryshme. Në këtë përzgjedhje muzikore, muzika hedh dritë mbi improvizimin përmes perspektivës së Afrikës perëndimore, me një përqëndrim të veçantë në tinguj të instrumentit tradicional “kora”, një instrument 21 telësh, që bartë karakteristika të lahutës dhe harpës. Instrumentalistët e koras tradicionalisht kanë prejardhje nga fiset Xhaali dhe Mandinka, të cilët janë historianë, gjenealogë dhe tregimtarë. Megjithëse Kora luhet në Guinea, Guinea-Bissau, Mali, Senegal dhe Burkina Faso, ajo në fillim u zbulua në Gambia ndërkohë që sot e ka vërshuar mbarë botën.”

Në playlistën “Improvizimi nga Perspektiva e Afrikës Veriore” njoftohemi me muzikantët më të njohur të instrumentit ‘Kora’, si Toumani Diabate, Tunde Jegede, Ablaye Cissoko, të cilët me kalimin e kohës i shfaqën botës kompleksitetin dhe bukurinë e muzikës së Afrikës Perëndimore.